به ذكر اين آيات عظيم آنها را ( از خدا ) مىترسانيم و لكن بر آنها جز طغيان و كفر و انكار شديد چيزى نيفزود » . در تفسير قمى آمده : اين آيه هنگامى نازل شد كه رسول خدا صلى الله عليه و آله در خواب ديد گويا بوزينه‌هايى بر منبر او بالا مىروند ، و اين خاطر او را آزرده ساخت و اندوه شديدى به او دست داد . و آنان بنى اميّه بودند . « 1 » از تفسير ثعلبى مرفوعاً از سعيد بن مسيّب نقل شده كه گويد : رسول خدا صلى الله عليه و آله در خواب ديد بنى اميّه مانند ميمون بر منبر او بالا مىروند . پس غم شديدى بر او عارض گرديد و تا آخر عمر خندان ديده نشد و آن گاه اين آيه ( آيهء 60 سورهء اسراء ) نازل گرديد . « 2 » خبر دادن رسول خدا صلى الله عليه و آله از آيندهء اسلام در اوّل ( صحيفهء سجّاديّه ) آمده : كه امام صادق عليه السلام به متوكّل فرمود : « اى متوكّل ! آيا يحيى بن زيد به تو گفته : همانا عمويم محمّد بن على و فرزندش جعفر مردم را به حيات دعوت مىكنند و ما آنان را به سوى مرگ فرا مىخوانيم . متوكّل گفت : بله ، چنين گفته است . امام عليه السلام فرمود : به درستى كه پدرم برايم نقل كرد از پدرش ، از جدّش ، از على عليه السلام كه پيامبر صلى الله عليه و آله را اندك خوابى عارض شده ، در خواب ديد مردانى همچون بوزينه بر منبرش بالا مىروند و مردم را به قهقرا بر مىگردانند . پس آن حضرت صلى الله عليه و آله برخاست و نشست در حالى كه اندوه از چهرهء مباركش نمايان بود ، در اين موقع جبرئيل اين آيه را آورد : « وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ . . . » « 3 »

--> ( 1 ) - تفسير قمى : 2 / 21 . ( 2 ) - تفسير ثعلبى : 6 / 111 . ( 3 ) - اسراء : 60